Subscribe:
Showing posts with label ថ្នាក់ដឹកនាំបក្សកុម្មុយនីស្ត. Show all posts
Showing posts with label ថ្នាក់ដឹកនាំបក្សកុម្មុយនីស្ត. Show all posts

Monday, June 10, 2013

ប្រវត្តិ​អតីត​ប្រធាន​គុក​ទួលស្លែង​ឌុច

រឿង​រ៉ាវ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពិភពលោក​ទទួល​ស្គាល់​ថា ជា​ប្រទេស​ជាប់​ចំណាត់​ថ្នាក់​នៅ​ក្នុង​ការ​សម្លាប់​ជាតិ​សាសន៍​ឯង​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដល់ ១៩៧៩​នោះ គឺ​ប្រទេស​កម្ពុជា ហើយ​អ្វី​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ពិភពលោក​កាន់​តែ​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល និង​ចាប់​អារម្មណ៍​ខ្លាំង​នោះ គឺ​មន្ទីរ​ឃុំឃាំង​ស-២១ ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​លោក កាំង ហ្កេកអ៊ាវ ហៅ ឌុច។អតីត​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​នៅ​ទួល​ស្លែង​ម្នាក់ គឺ​លោក វ៉ាន់ ណាត បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា នៅ​ក្នុង​ពេល​ដែល​គាត់​ត្រូវ​គេ​យក​ទៅ​ឃុំឃាំង​នៅ​មន្ទីរ​ស-២១​នោះ លោក​សង្កេត​ឃើញ​ថា កាំង ហ្កេចអ៊ាវ ហៅ ឌុច គឺ​ជា​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​ម្នាក់​ដែល​មាន​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ​គួរ​ឲ្យ​គោរព។ប្រភព​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ស្គាល់ ឌុច ពី​មុនៗ​មក និង​ឯកសារ​ស្រាវជ្រាវ​នានា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ដើម​ឡើយ ឌុច គឺ​ជា​បុរស​ម្នាក់​ដែល​មាន​ចរិត​ស្លូត​បូត​មិន​សូវ​និយាយ​ស្ដី​ឡើយ។

Sunday, June 9, 2013

ប្រវត្តិ អៀង សារី

អៀង សារី កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៥​ តុលា​ ១៩២៤​ នៅ​ស្រុក​ចូថាញ​ ខេត្ត​ត្រាំង​វិញ​  ពី​ដើម​មាន​ឈ្មោះ​ខេត្ត​​​ត្រាំង​ ជា​ដែន​ដី​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម។ ​ឪពុក​ជន​ជាតិ​ខ្មែ​រ និង​ម្ដាយ​កាត់​ចិន​ និង​ឈ្មោះ​ដើម ​ជា​ភាសា​វៀត​ណាម​ ហៅ​ថា​គិម​ត្រាំង​។​ នេះ​គឺ​ជា​លោក ​អៀង ​សារី។ គាត់​​បាន​​​ក្លាយ​​​ជា​​មនុស្ស​​ជាប់​​សាច់​​ឈាម​​ជាមួយ​អ្នក​ស្រី​ ខៀវ ប៉ុនណារី ស្ត្រី​​ទី​មួយ​​របស់​ ប៉ុល ពត តាម​​រយៈ​​ប្រពន្ធ​របស់​គាត់​គឺ​លោកស្រី ​អៀង​ ធិរិទ្ធ​។  ​ទាំង ប៉ុល ពត និង​អៀង សារី គឺ​​ជា​​​អតីត​​​សិស្ស​​​សាលា​​វិទ្យា​​ល័យ​​ព្រះ​​ស៊ី​សុវតិ្ថ​​​ជា​មួយ​គ្នា ​​ហើយ​​រហូត​​បាន​ជួប​គ្នា​​ដោយ​​ផ្ទាល់​ និង​​ជិត​​ដិត​​​ជាង​​មុន​ គឺ​នៅ​​ពេល​​ពួក​គាត់ទាំង​ពីរ​ជា​​និស្សិត​អាហារូបកណ៍​នៅ​​ប្រទេស​បារាំង​។ស្តាប់សម្លេង៖     បន្ទាប់​ពី​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​ លោក អៀង សារី ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើស​ជា​គណ​ក​ម្មាធិ​​ការ​កណ្ដាល​នៃ​គណ​បក្ស​កម្ពុជា​​ហើយ​ក្រោយ​មក​ ប្រែ​ក្លាយ​មក​​ជា​​បក្ស​​គុម្មុយ​និស្ត​​កម្ពុជា​។​ ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ អ្នក​តស៊ូ​ របស់​ចលនា​ខ្មែរ​ក្រហម  ​លោក​​ អៀង​ សារី មាន​ឈ្មោះ​មួយ​ទៀត​ គឺ​សម​មិត្ត ​វ៉ាន់​។​តំណែង​នៅ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម​។ លោក ​អៀង សារី មាន​តួនា​ទី​ជា​ ឧប​នា​យក​រដ្ឋ​មន្ត្រី ​និង​ជា​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​។​បន្ទាប់​ពី​ការ​ដួល​រំលំ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ​លោក ​អៀង សារី នៅ​តែ​​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ម្នាក់​​មាន​​ឥទ្ធិ​​ពល​ របស់​​ចល​នា​ទ័​ពព្រៃ​។ គាត់​អាច​ទប់​ទល់​បាន​ សម​រ​ភូមិ​ប៉ៃលិន​ ជា​មួយ​​នឹង​ការ​វាយ​​លុក​​របស់​​​​​កង​ទ័ព​កម្ពុជា​ប្រជា​មា​និត​ ដែល​មានកង​ទ័ព​វៀត​ណាម ​គាំទ្រ​ គឺ​រហូតដ​ល់​ឆ្នាំ​១៩៩៦​។ ជំនួស​ការ​ដែល​ លោក អៀង សារី បាន​នាំ​កំលាំង​មួយ​ភាគ​ធំ ​ចូល​ខាង​រដ្ឋា​ភិបាល​ អតីត​​មេ​​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​រូប​នេះ​ ក៏​ទទួល​បាន​ការ​លើក​លែង​​ទោស​ ពី​ព្រះ​មហាក្សត្រ​កម្ពុជា​ ហើយ​​​​ធ្វើអោយ​​ទោស​ របស់​លោក​ដែល​តុលា​ការ ​ប្រជា​មា​និត​កម្ពុជា​ កាត់​ទោស​ប្រហារ​ជី​វិត ​ក៏​ត្រូវ​ទុក​ជា​មោឃៈ​។​ប៉ុន្តែ ​ចូល​ដល់​ដំណាក់​កាល​មួយ​ទៀត ​ លោក អៀង សារី  ត្រូវ​បាន​នាំ​ខ្លួន​​ចេញ​ពី​ភូមិ​គ្រឹះ​មួយ​នៅ​ភ្នំពេញ​ ដោយ​ទាំង​ លោកស្រី អៀង ធិរីទ្ធ ប្រពន្ធ​របស់​គាត់ ​គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​តែ​មួយ ​គឺ​នៅ​ថ្ងៃទី​១២ វិច្ឆិ​កា ២០០៧​ នៅ​ក្រោម​ដី​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ គាត់​ធ្វើ​​ឡើង​ដោយ​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​​កម្ម​សង្គ្រាម ​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ​នឹង​​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្រ្គាម​ តាម​ច្បាប់​​អន្តរ​ជាតិ។ ​ការ​កាត់​មក​លើ​រូប​គា​ត់ រួម​នឹង​មេដឹក​នាំ​ ៣​រូប​ទៀត​ ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​លោកស្រី ​អៀង​ ធិរិទ្ធ​​ ផង​​​ដែរ​ នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​២១ វិច្ឆិកា ខែ​ក្រោយ​នេះ។​ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ធ្វើ​អោយ​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ម្សិល​មិញ​នេះ​ ក្រុម​មេធាវី​របស់​លោក​​​អៀង សារី បាន​ប្រកាស​តាម​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​របស់​ខ្លួន​ថា ​លោក អៀង សារី នឹង​មិន​​ឡើង​ធ្វើ​សាក្ខី​កម្ម​ នៅ​ក្នុង​សវន​ការ​នោះ​ទេ ​ដោយ​មាន​ហេតុ​ផល​ថា ​លោក ​អៀង សារី អាច​​ភ្លេច​​ស្មារតី ​ដោយ​សារ​​តែ​សុខ​ភាព​ទ្រុឌ​ទ្រោម​របស់​គាត់​។​លោក​សហ​មេធាវី​ អាង ឧត្តម មាន​ប្រសាសន៍​បញ្ជាក់​ថា តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ កូន​ក្ដី​រ​បស់​​លោក​អាច​បដិសេធ​​គ្រប់​ដំណាក់​កាល​ នៃ​ការ​ចោទ​សួរ​មក​លើ​ខ្លួន​ ៖ “បើ​ចង​បន្ទោស ​គួរ​តែ​បន្ទោស​ច្បាប់​វិញ​ ច្បាប់​បាន​អនុញ្ញាត្ត​ឲ្យ​ជន​រាល់​រូប​ រក​សិទ្ធិ​មិន​បាន​ ហើយ​តំណាក់​កាល់​នេះ​ អ្នក​ណា​និយាយ​អី​កើត​ ព្រោះ​មិន​មែន​និយាយ ​១ថ្ងៃ ២ថ្ងៃឯណា មិន​ដឹង​និយាយ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ ​ហើយ​និយាយ​អី​កើត​ សំរាប់​សុខ​ភាព​ផ្លួវការ ​ផ្លួវ​ស្មារតី​វា​អត់​ទទួល​កើត ​ទើប​សំរេច​ទទួល​សិទ្ធិ​នឹង​ទៅ។”នៅ​ក្នុង​​ជួរ​មេដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ លោក អៀង សារី ជា​មនុស្ស​ទី​៦ ​នៃ​ជួរ​គណ​កម្មា​ធិការ​កណ្ដាល​មជ្ឈឹម​បក្ស​នៃ​របប​​កម្ពុជា​​ប្រជា​​ធិប​​តេយ្យ​ខ្មែរ​ក្រហម។​ សំរាប់​មេដឹក​នាំ​ខ្មែរ​​ក្រហម​រូប​នេះ​ ក៏​មាន​ឈ្មោះ​ជា​អ្នក​បាន​គៀង​គរ​​និស្សិត​ និង​​បញ្ញ​វ័ន្ដ​​រៀន​​នៅ​បរទេស ​អោយ​មក​​កាន់​​ប្រទេស​​កម្ពុជា​​វិញ​​ ហើយ​ក្រោ​យ​មក​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​ធ្វើ​ពល​កម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​នឹង​ ចាប់​​​ខ្លួន​ យក​ទៅ​ដាក់​គុក​នៅគុក​​បឹង​​ត្របែក ​និង​ក្រោយ​មក​គុក​ទួល​ស្លែង​។ ​ការ​ដែល​លោក​ អៀង សារី បដិសេធ​​​​ការ​បងា្ហញ​សាក្ខី​កម្ម​នៅ​ក្នុ​ង​សវន​ការ  ​គឺ​ជា​ការ​គេច​​វេះ ​ក៏​ថា​បាន​។​បុរស​ម្នាក់​ ដែល​បាន​សុំ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ ប៉ុន្តែ​បាន​អះអាង​ថា​ គាត់​ជា​ដើម​បណ្ដឹង​រដ្ឋ​ប្ប​វេណី​ ក្នុង​សំនុំ​រឿង​០០២ បាន​និយាយ​ថា ​នេះ​ជា​ការ​មិន​ព្រម​ទទួល​ស្គាល់​ នូវ​កំហុស​របស់​​ខ្លួន ​ដែល​ដឹក​​នាំ​ប្រទេស​ហើយ​បង្ករ​អោយ​មាន​វិនាស​កម្ម​យ៉ាង​ឈឺ​ចាប់​​ ៖ “ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ថា ​អ្វី​ដែល​គាត់​មិន​ ឆ្លើយ​នៅ​ក្នុង​តុលា​ការ ​ឬ​ក៏​សក្ខី​កម្ម​ផ្សេង​ៗ ​ជួន​តុលា​ការ​ជា​ការ​មួយ​​ដែល​គាត់​ចង់​គេច​ពី​កា​រពិត​ប៉ុណ្ណោះ​។ មាន​ការ​បារម្មណ៍​ខ្លះ​ដែរ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​រខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា​ មាន​ឯក​សារ​គ្រប់​គ្រាន់​សំរាប់ ​ធ្វើ​ឲ្យ​តុលាការ​គេ​សំរេច​សេចក្តី​ឲ្យ។”​កាល​ពី​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ ​ លោក អៀង សារី គឺ​ជា​ប្រមុខ​កា​ទូត​ខ្មែរ​ ហើយ​​គាត់​បាន​​ដើរ​ច្រើន ​នៅ​បណ្ដា​ប្រទេស​សង្គម​និយម​ ដោយ​រួម​មាន​ប្រទេស​ចិន​ និង​ប្រទេស​​វៀត​​ណាម​។ទាំង​លោក​ អៀង សារី និង​ប្រពន្ធ​របស់​គាត់​ លោកស្រី អៀង ធិរិទ្ធ សុទ្ធ​តែ​បាន​ស្នើ​សុំ​នៅ​​ក្រៅ​ឃុំ​ ប្រយោជន៍ ដើម្បី​អោយ​គាត់​បាន​ចេញ​ទៅ​ព្យាបាល ​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​​សាលា​ក្ដី​បដិសេធន៍​ ហើយ​នៅ​មុន​ចាប់​ខ្លួន​ គាត់​ត្រូវ​បាន​កាសែត​ជា​ច្រើន ​ចុះ​ផ្សាយ​ថា ​លោក​ អៀង ​សារី ស្វែង​រក​ការ​ជ្រកកោននៅប្រទេសគុបា​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​គ្រួសារ​របស់​គាត់​បដិសេធន៍​។ ករណី​​​នេះ​ ​​ធ្វើ​​អោយ​​មាន​​ការ​​សង្ស័យ​​ពី​​ភាព​​ស្មោះ​​ត្រង់​​របស់​​គាត់​​ ចំពោះ​​សវន​​ការ​ ​និង​​ប្រទេស​​ជាតិ​។ ​សំរាប់​​លោក​​មេធាវី​​ដើម​​​ប​ណ្ដឹង​​រដ្ឋ​​ប្បវេណី​  លោក ហុង គឹមសួន  សង្ឃឹម​ថា​ លោក​ អៀង សារី អាច​ធ្វើ​បែប​នេះ​បាន ​ពី​ព្រោះ​ច្បាប់​របស់​សាលាក្ដី​មិន​មាន​កំនត់​នោះ​ទេ​ តែ​គាត់​ថា លោក អៀង សារី គួរ​​​មាន​​ឆន្ទៈ​​ក្នុង​​នាម ​ជា​មេដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ៖ “ជន​រង​គ្រោះ​នៅ​តែ​មាន​ជំនឿ​ថា​ បើ​លោក ​អៀង សារី គាត់​ភ័យ​ខ្លួន​គាត់ ​ខ្លាច​ការ​និយាយ​ទៅ​នឹង​កែ​មិន​រួច ​មាន​ន័យ​ថា​គាត់​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទោស​ឧក្រឹដ្ឋ​ទៅ​ហើយ ​នេះ​ជាអ្វី​ដែល​ជន​រង​គ្រោះ​តែង​តែ​លើក​ឡើង​តែង​តែ​និយាយ​។”​


សំរាប់​​លោក អ៊ូ វី​រៈ ប្រធាន​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សិទិ្ធ​មនុស្ស​កម្ពុជា សង្ឃឹម​​ថា សហ​ព្រះ​រាជ​អាជ្ញា​​របស់​​​សា​លា​​ក្ដី​​នឹង​​មាន​ទេព​កុសល្យ​ចោទ​សួរ ​ដើម្បី​បាន​ចំលើយ​ពី ​លោក អៀង សារី ៖ “ជា​ទទូច​ទៅ​គឺ​ក្រុម​ការ​ពារ ​គេ​ខំ​រក​ភស្តុតាង​ ដើម្បី​ការ​ពារ ​ហើយ​ក្រុម​ព្រះ​រាជា​អាជ្ញារ​គេ​ខំ​រក​ភស្តុ​តាង​ ដើម្បី​ដាក់​បន្ទុក​ក្នុង​នេះ ​ដូច្នេះ​អត់​មាន​អី​ប្លែក​ទេ​ក្នុង​ករណី​ដែល​កូន​ក្តី ​ជា​ជន​ជាប់​ចោទ​មិន​និយាយ។”​សំរាប់​​ជន​​ត្រូវ​ចោទ​រូប​នេះ ហាក់​​ពុំ​​ដែល​​មាន​​​សេចក្ដី​​ការណ៍​​ផ្ទាល់​ខ្លួន ដូចលោក នួន ជា នឹង ​លោក ខៀវ សំផន ​នោះទេ ប៉ុន្តែ​សំរាប់​​លោកស្រី អៀង ធិរិទ្ធ ប្រពន្ធ​របស់​គាត់​ ពេល​ខ្លះ​​និយា​​យ​ដាក់​កំហុស​មក​លើ​លោក​ នួន ជា ថា​​ជា​អ្នក​នាំ​អោយ​មាន​ការ​យក​មនុស្ស​ មក​ដាក់​​គុក​​នៅ​គុក​ទួល​ស្លែង​។សំរាប់​លោក ឆាំង យុ ប្រធាន​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ឯ​កសារ​កម្ពុជា ​បាន​ប្រាប់​សំលេង​ប្រជា​ធិ​ប​​តេយ្យ​​​កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​មុន​នេះ​ថា​ បើ​ទោះ​ជា​មា​ន​ឧបសគ្គ​ខ្លះៗ​ ក៏​ការ​បើ​ក​សវន​ការ​​លើ​​​សំនុំ​រឿង​ ០០២ ប្រឆាំង​នឹង​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ៤រូប ដោយ​រួម​ទាំង​ លោក ​អៀង ​សារី ​ផង​​ដែរ​ គឺ​ជា​ការ​បើក​ទំព័រ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ ​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ​ ចំពោះ​វាល​ពិឃាត​ នៃ​របប​​ខ្មែរ​ក្រ​ហម​ ៖ “ការ​កាត់​ទោស​វា​ហាក់​ដូច​ជា​ឲ្យ​យើង​ចាក​ផុត​ពី​ភាព​ងងឹង​ អន្ធ​កាល​ ហើយ​ឈាន​ទៅ​មុខ​ ហើយ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​មាន​អារម្មណ៍ថា​​ ទី​បំផុត​ទៅ ​យើង​ក៏​ទទួល​បាន​នៅ​ អារម្មណ៍​ថាយុ​ត្តិ​ធម៌​ក៏​ជិត​មក​ដល់​ដែរ។​”បើ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា ​លោក​មេធាវី​ការពា​រក្ដី​ អោយ​លោក​ អៀង សារី លោក​មេធាវី ​អាង ​ឧត្តម ​មាន​​ប្រសាសន៍​​ថា ​ការ​កាត់​ក្ដី​ចំពោះ​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែ​រក្រហម​នៅ​ពេល​នេះ ​គឺ​គ្រាន់​តែ​​ស្វែង​រក​​​យុត្តិធម៌ ​ ដែល​បា​នកើត​ឡើង ក្នុង​របប​កម្ពុជា​​ប្រជាធិប​តេយ្យ​​ខ្មែរ​ក្រហម ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​គឺ​​មិ​ន​​មាន​ជា​ការ​​ស្វែ​ង​​រក​ការ​ពិត​នោះ​ទេ​។យោង​តាម​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌​មាន​របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម ​ទាំង​លោក ​អៀង សារី ​​លោក​​​​ស្រី អៀង ធិរិទ្ធ លោក នួន ជា និង​លោក ខៀវ សំផន ពួក​គាត់​គឺ​ជា​អតីត​​មេដឹក​​នាំ​​ខ្មែរ​​ក្រហម នឹង​ត្រូវ​នាំ​ខ្លួន​​មក​ជំនុំ​ជំរះ​ក្ដី ​លើ​ប​ទ​ឧក្រិដ្ឋ​នៅ​កម្ពុជា​កាល​ពីរវាង​ឆ្នាំ ១៩៧៥ និង ១៩៧៩​ នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ខែ​ក្រោយ​នេះ​ ហើយ​ពេល​នោះ​ការ​លាត​​ត្រដាង​​របស់​​សាក្សី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ នឹង​បាន​បញ្ជាក់​​ថា​ តើ​លោក អៀង សារី ជា​អ្នក​ណា?
ប្រភព  vodhotnews.com

ប្រវត្តិ នួន ជា

នួនជាត្រូវបានគេស្គាល់ថាឈ្មោះ រុងឡឺត ឡាវឌី កើតនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩២៩ នៅភូមិវត្តគរ ឃុំវត្តគរ ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង គាត់គឺជាអតីតអ្នកនយោបាយក្នុងរបបកុម្មុយនីស្តប្រទេសកម្ពុជាហើយជាប្រធានអ្នកមនោគមន៍វិជ្ជា ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ជាសាធារណៈថាជាបងធំទីពីរបន្ទាប់ពីលោកប៉ុល ពតដែលជាអ្នកដឹកនាំក្នុងអំឡុងពេលការកាប់សំលាប់ប្រជាជនកម្ពុជាឆ្នាំ ១៩៧៥ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ ។ឥលូវនេះនួន ជា ត្រូវបានឃុំឃាំង រង់ចាំអោយអង្គការសហប្រជាជាតិ កាត់ទោសអំពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ សំរាប់តួរនាទីរបស់គាត់ក្នុងរបបវាលពិឃាត; អតីតអ្នក​ដឹកនាំ​ក្នុងរបប​ខ្មែរក្រហមបីរូបទៀត ដែលនៅរស់ហើយរង់ចាំការកាត់ទោសជាមួយនួន ជាមានដូចជា៖ អៀង សារី ,ខៀវ សំផន,ហើយនិងអៀង ធារិទ្ធិ ។ ឪពុករបស់នួន ជា ឈ្មោះ ឡៅ លីវ ជាកសិករដាំពោតដ៏ចំនានម្នាក់ ហើយម្ដាយ​របស់​គាត់ជាអ្នកកាត់ដេរ។គ្រួសារនួន ជា ជាគ្រួសារមានពូជកាត់ខ្មែរ-ចិន។ឡៅ លីវ ជាជាតិពន្ធុចិនម្នាក់ហើយម្ដាយរបស់គាត់ជា ប្អូនស្រីរបស់ជនអន្តោប្រវេសន៍ដែលមកពី ហ្សានតូ ហើយប្រពន្ធ​របស់គាត់ជាខ្មែរ។កាលពីក្មេង នួន ជាត្រូវបានគេដាក់សញ្ជាតិពីរគឺខ្មែរ និងចិន។ នួន ជាបានចាប់ផ្ដើមសិក្សានៅអាយុ៧ឆ្នាំ,គាត់រៀនភាសាថៃ បារាំង និងខ្មែរ។ក្នុងស.វឆ្នាំ១៩៤០ ,នួន ជា បានសិក្សានៅឯ សកលវិទ្យាល័យ ថាមម៉ាសេត (Thammasat) នៅទីក្រុងបាងកក ហើយនិងធ្វើការថែមម៉ោង សំរាប់កិច្ចការបរទេសនៃក្រសួងថៃ ។គាត់បានចាប់ផ្ដើមនូវសកម្មភាព នយោបាយរបស់គាត់ជាមួយគណបក្សកុម្មុយនីស្តស្យ៉ាម ក្នុងទីក្រុងបាងកក។ នួន ជា វិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ ១៩៥០ ហើយបានប្ដូរសមាជិកភាពរបស់ខ្លួនមកជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្ដឥណ្ឌូចិន។ នួន ជា បានចូលសិក្សាវគ្គហ្វឹកហ្វឺននៅទីក្រុងហាណូយក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៤ ហើយបានវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ នៅឆ្នាំ១៩៥៥។ គាត់ត្រូវបានជ្រើសរើស ជាលេខាធិការបក្ស នៃគណបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជានៅក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦០។ ក្នុងរបបលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាបងធំទីពីរ។ ខុសពីអ្នកដឹកនាំ ជាច្រើននៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម។ នួន ជា មិនបានសិក្សានៅទីក្រុងប៉ារីសទេ។ នៅក្នុងអង្គនីតិបញ្ញតិ្តបានប្រកាសជាសាធារណៈ,ការជួបប្រជុំរបស់តំណាងប្រជាជនកម្ពុជាលើកទីមួយនៅថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១៣ខែមេសាឆ្នាំ១៩៧៦,នួន ជា ត្រូវបានជ្រើសរើសជាប្រធានគណៈកម្មាធិការឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត។ គាត់ត្រូវបានដាក់ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅពេលដែល ប៉ុល ពត លាលែងពីតំណែងរយៈពេលមួយខែ,ក្នុងករណីដែលគាត់មានសុខភាពមិនល្អ។គាត់ត្រូវបានគេបង្ខំអោយលះបង់នូវតួនាទីជាប្រធានកិច្ចអង្គប្រជុំ,ដោយក្នុងករណីកិច្ចនេះផងដែរជនជាតិវៀតណាមបានរំដោះភ្នំពេញនៅខែមេសាឆ្នាំ១៩៧៩។ នៅ ថ្ងៃទី២៩ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៨យោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយរដ្ឋាភិបាល,ជាបានទួលស្គាល់ថាជាមនុស្សបាតសង្គមនៃអ្នកតស៊ូក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ហើយនិងនៅក្នុងសន្និសិទកាសែតបន្ទាប់ពីបានបង្ហាញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ នូវការឈឺចាប់និងទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹលនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន,ខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ក៏ជាអតីតសមាជិកខ្មែរក្រហម,បានយល់ព្រមអោយលះបង់នូវការកាត់ទោស លោក នួន ជា,សេចក្ដីសំរេចនោះមិនត្រូវបានយល់ព្រមដោយផ្នែកមួយចំនួននៃប្រជាជនកម្ពុជានិងសហគមន៍អន្តរជាតិ។ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការជាប់ទាក់ទងអ្នកនៅក្រោមបង្គាប់និងឯកសារក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្ម ប្រឆាំងមនុស្សជាតិ,នួន ជា បានរស់នៅអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ក្នុងផ្ទះដ៏សមរម្យមួយក្នុងទីក្រុងប៉ៃលិនជាមួយប្រពន្ធរបស់គាត់ក្បែរព្រំដែនថៃ។ នៅថ្ងៃទី១៩ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៧ នួន ជា ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅក្នុងផ្ទះនៅទីក្រុងប៉ៃលិន ហើយបានបញ្ជូនទៅសាលាក្ដីកម្ពុជា នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលជាកន្លែងដែលគាត់ទទួលខុសត្រូវនៅក្នុងសង្គ្រាមឧក្រិដ្ឋកម្ម និងសង្គ្រាម ប្រឆាំងមនុស្សជាតិ .ចាប់តាំងពីពេលនោះមកគាត់ត្រូវបានឃុំឃាំង។ការនិយាយនៅក្នុងតុលាការលើកដំបូងឆ្នាំ២០០៨,គាត់បាននិយាយថារឿងក្ដីរបស់គាត់គួរតែដោះស្រាយ នៅក្នុងតុលាការអន្តរជាតិ,ការជជែកដែលជាបណ្ដឹងតវ៉ាគួរតែពន្យារពេល ពីព្រោះមេធាវីជនជាតិហូឡង់ លោក ម៉ាយខើល ផែសមែន (Michiel Pestman) មិនទាន់បានមកដល់នៅឡើយ។
ប្រភព វីគីភីឌា

ជីវប្រវត្តិ​ ខៀវ សំផន ​អតីត​អ្នក​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ប្រមុខរដ្ឋ​មាន​តែ​ឈ្មោះ​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម

អតីត​ប្រមុខ​រដ្ឋ​សម័យ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ លោក ​ខៀវ ​សំផន កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៣។ លោក​​ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​អតីត​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ចំនួន​៤​រូប​ដែល​នឹង​ត្រូវ​តុលាការ​ខ្មែរ​ក្រហម​ជំនុំ​ជម្រះ​​បឋម​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ។
          លោក​ខៀវ សំផន ​មាន​ឈ្មោះ​នៅ​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​គឺ​ មិត្ត ហែម។ កើតនៅ​ថ្ងៃទី​២៧​ខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ​១៩៣១​ នៅ​ក្នុង​ស្រុក​រំដួល​ ខេត្ត​ស្វាយរៀង​ ខៀវ សំផន​ គឺជា​កូន​ប្រុស​ច្បង​នៃ​គ្រួសារ​មួយ​ដែល​មាន​បងប្អូន​ប្រុសស្រី​ប្រាំ​នាក់។ ក៏ប៉ុន្ដែ​គេមិន​ដឹង​ពី​ភូមិ​កំណើត​ពិត​ប្រាកដ​របស់​គាត់​នោះ​ទេ។គាត់​គឺ​ជា​មេដឹកនាំ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​មេដឹកនាំ​កំពូល​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​គាត់​មាន​សញ្ញាប័ត្រ​និង​ចំណេះ​ដឹង​យ៉ាង​ជ្រៅជ្រះ​បំផុត។លោក​ ឆាំង យុ ​នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​ បាន​ឲ្យដឹង​ថា ​ខៀវ សំផន ​គឺជា​អ្នកគូស​វាស​គោលនយោបាយ​របស់​ពួក​ខ្មែរក្រហម​ដែល​បាន​រុញច្រាន​ឲ្យ​មាន​វិនាសកម្ម​ដល់​ជីវិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។«គាត់​គឺជា​អ្នក​ដែល​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​សម្រេច​នូវ​គោលនយោបាយ​របស់​មជ្ឈិមបក្ស​កុម្មុយនីស្ត​កម្ពុជា ​ដែល​ធ្វើឲ្យ​ប្រជាជន​ជាង​ពីរ​លាន​នាក់​បាន​ស្លាប់​បាត់បង់​ជីវិត»។ឪពុក​របស់​លោក​ ខៀវ សំផន ​គឺជា​ចៅក្រម​ម្នាក់​នៅ​ខេត្ត​កំពត ​ដែល​បាន​រៀបការ​ជាមួយ​ម្ដាយ​របស់​គាត់​នៅ ស្រុក​ជីហែ​ខេត្ត​កំពង់ចាម។ ​គាត់​បាន​ស្លាប់​នៅពេល​ដែល​លោក​ខៀវ សំផន ​មាន​អាយុ១៦ឆ្នាំ។ ម្ដាយ​របស់​លោក​ខៀវ សំផន ​ជា​ឈ្មួញ​ប្រហុក​ម្នាក់​នៅ​ខេត្ត​កំពង់ចាម។បន្ទាប់ពី​បញ្ចប់​ការសិក្សា​នៅ​វិទ្យាល័យ​ស៊ីសុវត្ថិ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​ ខៀវ សំផន ​បាន​ចាកចេញ​ទៅ​បន្ដការ​សិក្សា​នៅ​ប្រទេស​បារាំង​នៅឆ្នាំ​១៩៥៣។ នៅទី​នោះ​គាត់​បាន​ជួប​ជាមួយ ប៉ុល ពត ​មេស្ថាបនិក​របប​កម្ពុជា​ប្រជា​ធិបតេយ្យរ​បស់​ពួក​ខ្មែរក្រហម​និង​ជួប​ជាមួយ ​អៀង សារី​ នៅក្នុង​ពេលនោះ​ដែរ។ គាត់​ក៏​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​ចលនា​កុម្មុយនីស្ដ​និយម​ជាមួយ​ អៀង សារី ​និង ប៉ុល ពត​ នៅក្នុង​ប្រទេស​បារាំង។ខៀវ សំផន ​បាន​ទទួល​សញ្ញាប័ត្រ​បណ្ឌិត​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ដ្រ​សេដ្ឋកិច្ច​នៅឆ្នាំ​១៩៥៩​ ហើយ​បាន​វិល​ត្រឡប់​មកកាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ។នៅ​ពេល​នោះ​ខៀវ សំផន ​បាន​ធ្វើ​ជាសាស្ដ្រាចារ្យ​ភាសា​បារាំង​នៅ​វិទ្យាល័យ​កម្ពុជា​បុត្រ ​និង​ធ្វើជា​សាស្ដ្រាចារ្យ​ច្បាប់​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភ្នំពេញ។ គាត់​បាន​បង្កើត​កាសែត​មួយ​ឈ្មោះ​ថា​កាសែត​ Observateur ​ដែល​មាន​និន្នាការ​ឆ្វេងនិយម។ជាប់​ឆ្នោត​ជា​តំណាងរាស្ដ្រ​នៅ​ខែមិថុនា​ឆ្នាំ​១៩៦២​ សម្រាប់​មណ្ឌល​ខេត្ត​កណ្ដាល​ លោក​ត្រូវបាន​តែងតាំង​ជា​រដ្ឋមន្ដ្រី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​មុន​នឹង​បាន​រត់​គេចខ្លួន​ពី​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ទៅដោយ​ការ​គំរាម​ចាប់​ខ្លួន​ពីសំណាក់​សម្តេច ​នរោត្តម សីហនុ ​ពី​ការចោទ​ប្រកាន់​ថា ​បាន​បង្ក​ការបះ​បោរ​នៅ​ស្រុក ​សំឡូត​ជាមួយ​លោក ហ៊ូ នឹម ​និង ​លោក ហ៊ូ យន់។ភៀស​ខ្លួន​ដល់​ស្រុក​ត្រាំកក់​ខេត្ត​តាកែវ ​គាត់​បាន​ជួប​ជាមួយ​តា ម៉ុក​ ដែល​ជា​អនុលេខា​តំបន់​និរតី។​ តាម៉ុក ពេលនោះ​ ស្លៀកពាក់​ឯកសណ្ឋាន​ខ្មៅ​បង់ក​ក្រមា​ក្រហម។ អតីត​និស្សិត​ស្រុក​បារាំង​រូបនេះ ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​បោះ​ជំហាន​ចូល​ក្នុង​ចលនា​ប្រដាប់​អាវុធ។ ប្រាំបី​ខែក្រោយ​ពី​ស្នាក់នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​តាកែវ​ គាត់​បាន​បាន​ចូល​ធ្វើ​ទ័ព​ព្រៃ​នៅ​តំបន់​ភ្នំឱរ៉ាល់​ និង​ព្រៃធំ ​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ។ខៀវ សំផន ​ត្រូវ​តែងតាំង​ជា​ឧបនាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​និង​ជា​រដ្ឋមន្ដ្រី​ការពារ​ប្រទេស​ចន្លោះ​ពីខែ​ឧសភា ​ឆ្នាំ១៩៧០​ ដល់​ខែមេសា​ឆ្នាំ១៩៧៥​នៅតំបន់​រំដោះ​និង​ត្រូវ​តែងតាំង​ជា​អគ្គមេបញ្ជាការ​កងទ័ព​ប្រជាជន​រំដោះ​ជាតិ​កម្ពុជា​ពីខែ​មិថុនា​ឆ្នាំ​១៩៧១​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៥។ នេះ​បើ​ផ្អែក​តាម​ឯកសារ ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​វចនានុក្រម​ខ្មែរ​ក្រហម​របស់​លោក​សូឡូម៉ុង កាន ​(Solomon Kan) ​និង​គេហទំព័រ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​កម្ពុជា។ពីខែ​មេសា​ឆ្នាំ១៩៧៥​និង​ខែមេសា ​ឆ្នាំ១៩៧៦​ ខៀវ​ សំផន​ បាន​ត្រូវតែង​តាំង​ជា​មេដឹកនាំ​គណៈ​កម្មការ​ធម្មនុញ្ញ ​និង​ចាប់ផ្ដើម​តាក់តែង​ធម្មនុញ្ញ​ថ្មី​ ដោយ​មាន​ការចូលរួម​ឲ្យ​យោបល់​ពី​សមាជិក​បក្ស​កុម្មុយនីស្ដ​កម្ពុជា។គាត់​ឡើង​កាន់​តំណែង​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋ​ខ្មែរក្រហម​នៅឆ្នាំ​ ១៩៧៦ ​ជំនួសឲ្យ​សម្ដេច​សីហនុ​ ដែល​បានលា​លែង​ពី​តំណែង។ បន្ទាប់​មក​គាត់​បាន​ចូល​ជា​សមាជិក​ពេញសិទ្ធិ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​កណ្ដាល​ ដែល​គាត់​មិនត្រឹមតែ​ចូលរួម​ប្រជុំ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ក៏ប៉ុន្ដែ​គាត់​ក៏បាន​ចូលរួម​ផ្ដល់​សេចក្ដី​សម្រេចចិត្ត​នយោ​បាយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​នៅ​ពាសពេញ​ប្រទេស​ផងដែរ។លោក​ ឆាំង យុ​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ លោក​ខៀវ សំផន​ មាន​ការ​ទទួលខុស​ត្រូវ​ពេញ​លេញ​ ចំពោះ​ការស្លាប់​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា។«តាំងពី​ឆ្នាំ១៩៧៣​ ពេល​ដែល​មាន​សង្គ្រាម​ជាមួយ​របប​សាធារណរដ្ឋ​នៅ​ឡើយនោះ​ គឺថា​គាត់​តែងតែ​ចេញ​មុខ​សហការ​ជាមួយ​វៀតណាម​ ក្នុង​ការពិនិត្យ​មើល​តំបន់​សហករណ៍ ​តំបន់​រំដោះ​ ដែល​គេ​ចាប់ផ្តើម​អភិវឌ្ឍ​នោះ។ ​គាត់​មើល​ថា ​តើ​គោល​នយោបាយ​របស់​បក្ស​ធ្វើ​បាន​ដល់​កម្រិត​ណា​ មិន​ចាំបាច់​គាត់​យក​ដៃ​ទៅ​សម្លាប់ ​យក​កាំភ្លើង​ទៅសម្លាប់​មនុស្ស​ម្នាក់ ​ហើយ​យើង​បាន​ថា​ គាត់​មាន​កំហុស​ទេ។ ឯកសារ​កំណត់ហេតុ​របស់ មជ្ឈិម​បក្ស​នៃ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​កម្ពុជា ​ដែល​និយាយ​អំពី​កម្ចេច​សត្រូវ​ផ្ទៃក្នុង ​និង​សត្រូវ​ខាងក្រៅ​ក៏មាន​គាត់​ចូលរួម​ដែរ។ អញ្ចឹង​ គឺ​ទាំងអស់​នេះ​ វា​គ្រប់គ្រាន់​បង្ហាញ​ ឬក៏​ដាក់​ឲ្យគាត់​ទទួល​ខុសត្រូវ​ជា​បុគ្គល»។ខៀវ​ សំផន ​បាន​ហោះ​ទៅកាន់​ក្រុង​ប៉េកាំង​មុន​កងទ័ព​វៀតណាម​ចូល​មក​ដល់​ក្រុង​ភ្នំពេញ ​នៅ​ថ្ងៃរំដោះ​ប្រទេស​ជាតិ​ថ្ងៃ​៧មករា​ឆ្នាំ១​៩៧៩។ ហើយ​មួយឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​គាត់​បាន​ឡើងកាន់​តំណែង​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជំនួស​ប៉ុល ពត។ខៀវ សំផន​ គឺជា​អ្នក​ចូលរួម​ជា​ភាគី​ចរចា​សន្ដិភាព​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស​ ខែតុលា ​ឆ្នាំ ១៩៩១ ​ក្រោម​ការជួយ​ជ្រោមជ្រែង​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ។ ប៉ុន្ដែ​ក្រោយ​មក​ក្រុម​កងទ័ព​ព្រៃ​ខ្មែរក្រហម​ធ្វើ​ពហិការ​មិន​ទទួល​ស្គាល់​កិច្ចព្រមព្រៀ​ងនេះ​ទេ។នៅខែ​វិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ១៩៩១​ គាត់​បាន​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ជាផ្លូវការ​នៅក្រុង​ភ្នំពេញ ​ហើយ​ត្រូវបាន​កម្លាំង​មហាជន​វាយ​សង្រ្គប់​បែកក្បាល​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការភ្ញាក់​ផ្អើល​ពាសពេញ​ពិភព​លោក។ខៀវ សំផន ​បាន​គេច​ផុត​ពីការ​បោសសម្អាត​ផ្ទៃក្នុង​ក្នុង​ចំណោម​មេដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៧​ គឺ​នៅពេល​នោះ​ប៉ុល ពត ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​សម្លាប់​សុន សេន ​អតីត​រដ្ឋមន្ដ្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ។​ ហើយ​ក្រោយ​មក​ ប៉ុល ពត ​ខ្លួន​ឯង​ត្រូវ​តា ម៉ុក​ ចាប់​ខ្លួន​វិញ​ម្តង។ទីបំផុត​នៅ​ថ្ងៃទី ​២៦ ខែធ្នូ​ឆ្នាំ១៩៩៨ ​ខៀវ សំផន​ បាន​ចុះចូល​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ជាមួយ​អតីត​បង​ធំ​ទី២ នួន ជា​ ផងដែរ។គាត់​ត្រូវ​ចាប់​ខ្លួន​ដោយ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ថ្ងៃទី១៩​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០០៧ ​បន្ទាប់​ពី​ចេញពី​មន្ទីរ​ពេទ្យកាល់​ម៉ែត​ គាត់​ត្រូវ​បានចោទ​ប្រ​កាន់​ដូចគ្នា​នឹង​ការចោទ​លើ​នួន ជា អៀង​ សារី ​និង​អៀង ធីរិទ្ធ​ ក្នុង​សំណុំរឿង​០០២ ​ពី បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​ នឹង​មនុស្ស​ជាតិ​ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រល័យ​ពូជ​សាស​ន៍​ដែល​ទាក់ទង​ នឹង​ការធ្វើ​ទារុណកម្ម ​និង​ការធ្វើទុក្ខ​បុកម្នេញ​ខាង​ផ្នែក​សាសនា ​ការធ្វើ​មនុស្ស​ឃាត​ និង​ការចោទ​ប្រកាន់ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្រ្គាម។ បទ​ចោទ​ទាំង​នេះ​ដែល​ទាក់ទង​ទៅនឹង​ការ​ស្លាប់​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ យ៉ាងតិច​ ១,៧​លាន​នាក់ ​ចន្លោះ​ពី ​ឆ្នាំ ​១៩៧៥​ ដល់​ឆ្នាំ ​១៩៧៩។មុន​ការចាប់​ខ្លួន​ប៉ុន្មានថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ លោក ​ខៀវ សំផន ​បាន​ផ្ដល់​បទសម្ភាស​តាម​ទូរស័ព្ទ​ជាមួយ ​VOA​ ជា​ខេមរភាសា​ដោយ​លោក​ចោទប្រកាន់​ការ​កាប់សម្លាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ថា​កើត​ឡើង​ដោយសារ​កម្លាំង​បង្កប់​របស់​ប្រទេស​វៀត​ណាម។«ដូច្នេះ​ខាង​វៀតណាម​ មិន​ចូល​ជ្រក​ជាមួយ​កម្ពុជា​ទេ ​លូក​ដៃកកូ​ចូលជ្រៅ​ក្នុង​កម្លាំង​តស៊ូ​កម្ពុជា​ឆ្នាំ​១៩៧៥​និង​១៩៧៦​ រឿង​អត់បាយ​ដាច់ពោះ។ ​អារឿង​ស្លាប់​រឿង​អ្វី​ហ្នឹង ​វា​មក​ពីស្អី​ខ្លះ ​ខ្ញុំ​យល់​ឃើញ​ថា ​មិនមែន​មក​ពី​ ប៉ុល ពត​ ទេ​ វា​កើត​ចេញ​ពី​មេ​ស្តេច​ត្រាញ់។ហើយ​ស្តេច​ត្រាញ់​ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​ធ្លាប់​នៅ​ជាមួយ​យួន»។នៅក្នុង​ឯកសារ​មួយ​របស់​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា ​បង្ហាញ​ថា​ ប៉ុល ពត ​នួន ជា ​ខៀវ សំផន ​និង​អៀង​សារី ​សហការ​ជាមួយ​កងទ័ព​វៀត​ណាម ​និង​ជួប​ប្រជុំ​ក្នុង​ក្រុងភ្នំពេញ​ជាមួយ​គណបក្ស​ពលករ​វៀតណាម ​ដោយ​បង្ហាញ​ការប្ដេជ្ញា​ប្រឆាំង​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ខៀវ សំផន ​នៅ​ឆ្នាំ២០០៤ ​បាន​បោះពុម្ព​សៀវភៅ​មួយ​ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «ប្រវត្តិសាស្ដ្រ​ថ្មីៗ​របស់​កម្ពុជា​ និង​គោលជំហ​របស់ខ្ញុំ»​នៅក្នុង​សៀវភៅ​នោះ​ដែល​គាត់​និយាយ​ថា​ គាត់​មិនបាន​ដឹង​ពី​ការកាប់​សម្លាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ សៀវភៅ​នោះ​ត្រូវគេ​មើលឃើញ​ថា​ គឺជា​ការ​ប្រឹងប្រែង​បង្ហាញ​នូវ​ភាព​ស្អាតស្អំ​របស់​លោក​ ខៀវ សំផន​ នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​ដឹងថា ​គាត់​មិនអាច​គេចផុត​ពី​ការ​កាត់ទោស​ទេ​នោះ។ជារៀង​រហូតមក​ខៀវ សំផន ​បាន​ប្រកាស​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ ​ដែល​បាន​ទៅ​ធ្វើ​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​គាត់​ថា​ នៅក្នុង​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​ លោក​មាន​តែមុខ​តំណែង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែ​គ្មាន​អំណាច​ទេ​ រីឯ​សិទ្ធិ​សម្រេច​អ្វី​ទាំងអស់​ ស្ថិត​នៅ​លើ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ដ​កម្ពុជា។ ​នៅក្នុង​សវនាការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការបន្ដ​ការឃុំ​ខ្លួនជាបណ្ដោះ​អាសន្ន​កាលពី​ខែ កុម្ភៈ​ឆ្នាំ២០១០ ​លោក ​ខៀវ សំផន​ បាន​ញែក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ទទួល​ខុសត្រូវ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​លើ​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ពីក្រុម​មេដឹកនាំ​កំពូល​ខ្មែរ​ក្រហម​បីនាក់​ផ្សេង​ទៀត។«ខ្ញុំមាន​សិទ្ធិ​អ្វី​សម្រេច​ពីការ​សម្លាប់​មនុស្ស ​បើខ្ញុំ​មាន​អ្វី​ដែល​គេ​ឲ្យខ្ញុំ​ដឹង​ពីរឿង​សម្រេច​ចាប់ចង​នរណាៗ​ វា​ទៅ​ជា​ខ្ញុំ ​លោក​ នួន ជា ​លោក​ អៀង សារី ​លោកស្រី​ អៀង ធីរិទ្ធ ឯណាៗ ​ដូចតែគ្នា​តែ​មួយ»។នៅពេល​នេះ ​អតីត​ប្រមុខរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រហម​ត្រៀមខ្លួន​ចូល​រង្វង់​ក្រចក​សេះ​ក្នុង​សវនាការ​បឋម​ជាលើក​ដំបូង​នៅ ​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​នេះ។ ខៀវ សំផន ​មា​នមេធាវី​បារាំង​ម្នាក់​គឺ​លោក​ Jacques Vergès​ ដែល​លោក​ធ្លាប់​ស្គាល់​គ្នានិង​លោក ​ស សាវ៉ាន ​មេធាវី​កម្ពុជា៕
ប្រភព  voa

ប៉ុល ពត (ឈ្មោះដើម សាឡុត ស)

         ប៉ុល ពត កើតឆ្នាំ១៩២៥ ត្រូវនឹងឆ្នាំឆ្លូវ នៅខេត្តកំពង់ធំ ឳពុករបស់ប៉ុល ពត ជាម្ចាស់ដីស្ដុកស្ដម្ភម្នាក់  ប៉ុល ពតបានរស់នៅជាមួយបងប្រុសដែលជាមន្ត្រីធ្វើការនៅក្នុងព្រះបរមរាជវាំងនៅពេលបានអាយុប្រាំមួយឆ្នាំ នៅភ្នំពេញ ប៉ុល ពត់ បានសិក្សារៀនសូត្រនៅតាមសាលាបារាំងជាច្រើនហើយបានបួសជាលោកនេន
         នៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ប៉ុល ពត បានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅប្រទេសបារាំង ប៉ន្តែមិនបានទទួលសញ្ញាប័ត្រទេ  ក្នុងអំឡុងពេលស្នាក់នៅរៀនសូត្រនៅក្រុងប៉ារីស ប៉ុល ពតបានក្លាយទៅជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តបារាំងហើយបានចំណាយពេលយ៉ាងច្រើនទៅលើសកម្មភាពនយោបាយនៅពេល ប៉ុល ពត់ បានត្រលប់មកកម្ពុជាវិញនៅឆ្នាំ១៩៥៣ ប៉ុលពត បានបង្រៀនប្រវត្តិវិទ្យានៅសាលាកជនហើយបានចូលរួមចលនាកុម្មុយនីស្តខុសច្បាប់មួយ នៅឆ្នាំ១៩៥៦ ប៉ិល ពត  បានរៀបការជាមួយ ខៀវ ប៉ុណ្ណារី ហើយនៅឆ្នាំ១៩៦០ ប៉ុល ពត់ មានឋាន:ទីបីក្នុងបក្សពលករកម្ពុជា ប៉ុក ពត់ ត្រូវបានចាត់តាំងជាអនុលេខាបក្សទីពីរក្នុងឆ្នាំ១៩៦១ និងជាលេខាបក្សក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣ ក្រោយមក ប៉ុល ពត់ បានដឹកនាំទ័ពខ្មែរក្រហមធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែររបស់លោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់
       ប៉ុល ពត់ បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ហើយបានលាលែងពីដំណែងនៅឆ្នាំ១៩៧៩ ប៉ុន្តែបានបន្តស្ថិតនៅជាមេដឹកនាំដ៏មានទ្ធិពលរបស់ខ្មែរក្រហមដដែល  ប៉ុល ពត រស់នៅនិរទេសខ្លួនភាគច្រើននៅលើទឹកដីថៃរហូតដល់ថ្ងៃទទួលមរណភាពគឺនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៨ សាកសពរបស់ ប៉ុល ពត ត្រូវបានបូជានៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៨

Thursday, June 6, 2013

ប្រវត្តិប៉ុលពត

សាឡុត ស (១៩ ឧសភា ១៩២៥ ដល់ ១៥មេសា ១៩៩៨) មនុស្សភាគច្រើនស្គាល់ថាឈ្មោះ ប៉ុល ពត ជាអ្នកបដិវត្តកម្ពុជា ចិនដែលជាអ្នកដឹកនាំនៅ ក្នុងរបបខ្មែរក្រហមពីឆ្នាំ១៩៦៣ដល់គាត់ស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨។ពីឆ្នាំ១៩៧៦ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ គាត់បំរើការជានាយករដ្ឋមដដដន្ត្រី នៃលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ កម្ពុជា។

សសសប៉ុលពត បានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ១៩៧៥។ អំឡុងពេលដែលគាត់កាន់អំណាច គាត់បានអោយមានការកែប្រែ ថ្មីនៃការធ្វើស្រែចំការ, បង្ខំអោយអ្នក ទីក្រុងទៅស្នាក់នៅ និងតាំងទីលំនៅថ្មី នៅឯជនបទ ដើម្បីធ្វើការប្រមូល ផល កសិកម្ម ហើយ និង បានបង្ខំ អោយធ្វើការធ្ងន់ៗ,ឆ្ពោះទៅរកគោលដៅ “ការរីកចំរើនឡើងវិញ”ក្នុងឆ្នាំ សូន្យ ។ការរៀបចំបានជះឥទ្ធិពល ដល់កំលាំងពលកម្ម, ការហូបមិនគ្រប់គ្រាន់,ខ្វះ ពេទ្យព្យាបាលជំងឺនិងការប្រហារជីវិត លទ្ធផលអត្រាប្រជាជន កម្ពុជាបាន ស្លាប់ប្រមាណជា២០%។ក្នុងនោះ ប្រជាជនប្រមាណជា ១លាន៧សែននាក់ ទៅ២លាន ៥សែន នាក់បានស្លាប់ក្រោមការដឹកនាំរបស់គាត់។ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ បន្ទាប់ពីការលុកលុយលើប្រទេសកម្ពុ ជាពីសំនាក់ប្រទេសជិតខាង (វៀតណាម) ក្នុងសង្គ្រាមកម្ពុជា វៀតណាម គាត់បានភៀសខ្លួន ទៅក្នុង ព្រៃ ភាគនិរតីនៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយរដ្ឋាភិបាលខ្មែរក្រហមក៏បានដួលរលំ។ ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៧ គាត់ហើយនិង អ្នកដែលនៅសល់ពីរបប ខ្មែរក្រហម បានធ្វើការងារនៅភូមិភាគ ព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ,ដែលជាកន្លែងដែលពួកគេកាន់អំណាច,ជាមួយការទទួលស្គាល់ពីអង្គការ សហប្រជាជាតិជារដ្ឋាភិបាលពេញច្បាប់។គាត់បានស្លាប់នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៨នៅក្រោមផ្ទះដែលចាប់ខ្លួនដោយបក្សពួកតាម៉ុក នៃរបបខ្មែរហម។ចាប់ តាំងពីការស្លាប់របស់គាត់មក,មានពាក្យចចាមរាមថាគាត់ត្រូវបានដាក់ថ្នាំបំពុល អោយស្លាប់។

ជីវិតដំបូងរបស់គាត់

ប៉ុល ពត ជាអតីតនិស្សិតផ្នែកវិទ្យុ និង អគ្គិសនីនៅទីក្រុងប៉ារីស មាន​តួ​នាទី​​ ជាលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ និងជានាយក រដ្ឋមន្ត្រីនៃ របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យពីខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៦ ដល់ ​​ ១៩៧៩ ។បើទោះបីនៅពេលខ្លះប៉ុលពត បានឈប់សម្រាកពីការ​ងារ​ ដោយមូលហេតុ សុខភាពយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល និងការសម្រេចចិត្តគឺ​ ប៉ុល ពតជាអ្នកមានសិទ្ធិអំណាចដដែល។ ប៉ុល ពត ស្លាប់នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែ មេសា ឆ្នាំ ១៩៩៨ នៅក្នុងផ្ទះរបស់គាត់លើ​ខ្នងភ្នំដងរែក។សាឡុត ស បានកើតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ១៩២៥ គាត់ជាកូនទី៨ក្នុងចំណោម បងប្អូន៩នាក់,ហើយគាត់ជាកូនប្រុសទី២ ក្នុងចំនោមបងប្អូនប្រុស ៣នាក់ជាគ្រួសារដែលមានជីវភាពធូរធារមួយនៅក្នុងភូមិ។នៅក្នុងភូមិតូចមួយ មានឈ្មោះថា ព្រែកស្បូវ ខេត្តកំពង់ធំនៅក្នុង ពេល ប្រទេសកម្ពុជានៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់បារាំង។នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៣៥គាត់បានចេញពី ព្រែកស្បូវ ទៅរៀននៅ Ecole Miche ,ជាសាលាកាតូលិកនៅភ្នំពេញ។រឿន ជាបងស្រីរបស់គាត់គឺជាស្នំឯករបស់សម្ដេច ស៊ីសុវត្ថិមុន្នីវង្ស​គាត់តែងតែ ទៅលេងវាំងជាញឹកញយ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧ គាត់ត្រូវបានអោយចូលរៀននៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ ប៉ុន្តែគាត់មិនបានទទួលជោគជ័យក្នុងការសិក្សារ បស់គាត់ទេ។

ទីក្រុងប៉ារីស

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់សាលាបច្ចេកទេសនៅឬស្សីកែវ,ភាគខាងជើងភ្នំពេញ,គាត់បានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅរៀននៅសាលាបច្ចេកទេសនៅប្រទេសបារាំង។គាត់បានសិក្សាខាងអេឡិចត្រូនិចវិទ្យុនៅឯ EFRក្នុងទីក្រុងប៉ារីសពីឆ្នាំ១៩៤៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៣។ គាត់ក៏បានចូលរួមក្នុងចលនាកសាងផ្លូវកងពល តូចអន្តរជាតិមួយនៅក្នុងZzgreb ក្នុងសហពន្ធសាធារណៈរដ្ឋយូកួស្លូវ៉ាគី ក្នុងឆ្នាំ១៩៥០។បន្ទាប់ពីសហភាពសូវៀតបានទទួលស្គាល់ វៀត មិញ ជា រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ១៩៥០,កម្មុយនីស្តបារាំង(PCF)បានផ្ដល់ឯករាជ្យទៅអោយបារាំងវិញ។  ការប្រឆាំងអាណានិគមនិយម បារាំងរបស់PCF បានធ្វើអោយមានការចាប់អារម្មណ៍ពីយុវជនកម្ពុជារួមបញ្ចូលទាំងសាឡុតផងដែរ។ក្នុងឆ្នាំ១៩៥០,គាត់បានចូលរួមធ្វើជាអ្នកសំងាត់ ក្នុងអង្គការដែលគេស្គាល់ថាជាCercle Marxiste ដែលគ្រប់គ្រងដោយនិសិត្សខ្មែរ(AER)ដែលរៀននៅឆ្នាំជាមួយគ្នា។អំឡុងពេលពីរបីខែក្រោយ មក សាឡុតក៏បានចូលជា PCFផងដែរ។អ្នកប្រវត្តិសាសPhilip Short បាននិយាយថាសញ្ញាបត្រ័អន់ៗថតចំលងរបស់សាឡុតជាផលប្រយោជន៍ យ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រឆាំងនឹងបញ្ញាវន្ត័PCF,ដែលបានឃើញថាអ្នកស្រែ មិនបានទទួលការអប់រំជាអ្នករស់នៅដោយពឹងលើកំលាំងកាយ។

ការត្រលប់មកវិញ

ជាលទ្ធផលនៃការប្រលងធ្លាក់របស់គាត់បន្តគ្នាបីឆ្នាំ,គាត់បានបង្ខំត្រលប់ទៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៣។គាត់ជាសមាជិកដំបូងនៃCercle Marxiste ត្រលប់ទៅប្រទេសកម្ពុជាហើយត្រូវបានប្រគល់ការងារនៃការវាយតំលៃក្រុមប្រឆាំងបះបោររដ្ឋាភិបាលផ្សេងៗ។គាត់បានផ្ដាំផ្ញើរទៅខ្មែរ វៀត មិញ ,ហើយក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ១៩៥៤ សាឡុត ,ធ្វើដំណើរជាមួយ រដ្ឋ សាមឿន ទៅតំបន់បញ្ជាការប៉ែកខាងកើតវៀត មិញក្នុងភូមិក្របៅ ក្នុងខេត្តកំពុងចាម ,ព្រៃវែងក្នុងតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា។ សាឡុត ហើយនិងអ្នកដទៃទៀតដែលបានរៀនអំពីគណបក្ស បដិវត្តប្រជាជនកម្ពុជា តូចជាងជនជាតិវៀតណាមម្នាក់ដែលជាអ្នកដឹកនាំអង្គការ។ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤ ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើន នៅឯតំបន់បញ្ជាការ ប៉ែកខាងកើត បាន បែកចេញជាពីរក្រុង។ ដោយហេតុតែ Geneva ជាតំបន់ សន្តិភាព នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤ បានបណ្ដេញពួកវៀតមិញនិងបង្ខំអោយក្រុមបះបោរចេញ, ក្រុមមួយបានដើរតាមវៀតណាម បែរជាវៀតណាម បង្ហាត់វៀតណាម ដើម្បីធ្វើ សង្គ្រាមរំដោះកម្ពុជា ។ ក្រុមផ្សេងទៀត រួមបញ្ចូល ទាំង សាឡុត ស បានត្រលប់ទៅកម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីកម្ពុជាទទួលឯករាជស្និសិទGeneva ១៩៥៤ ,មានបក្សខាងឆ្វេងនិងបក្សខាងស្ដាំនិយមបានព្យាយាមតស៊ូ ប្រឆាំងពី អំណាចរដ្ឋាភិបាលថ្មីទៅវិញទៅមក ។ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុជាព្រះមហាក្សត្រ័ខ្មែរ បានបង្កើតបក្ស ជាច្រើន ដើម្បី ប្រឆាំងគ្នាទៅវិញទៅមក ខណៈពេលដែលកំពុងប្រើប៉ូលីសនិងទាហានដើម្បីបង្ក្រាបក្រុមនយោបាយដែលខ្លាំង។ អំពើពុករលួយក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៥៥បានដឹកនាំអ្នក ឆ្វេងនិយមក្នុងកម្ពុជាអោយអស់សង្ឃឹមក្នុងការនិយាយពីអំណាចដោយធ្វើតាមច្បាប់។ ចលនាកុម្មុយនីស្ត,ខណៈពេលដែលអ្នកមនោគមន៍បានផ្ដាជ្ញា វាយឆ្មក់ក្នុងឳកាសទាំងអស់នេះ,មិនបានបាញ់ទៅក្រុមអ្នកបះបោរដោយសារតែការចុះខ្សោយនៃបក្ស។ បន្ទាប់ពីការវិលត្រលប់ទៅភ្នំពេញវិញ, សាឡុត សបានក្លាយជា នាយទាហានរវាងគណបក្សខាងលើ(ប្រជាធិបតេយ្យនិងប្រជាជន)និងគណបក្ស រដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនីស្តក្រោមដី។គាត់បាន រៀបការជាមួយ ខៀវ ផុននារី នៅថ្ងៃទី ១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៦។នាងបានត្រលប់ទៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ ប៉ុន្តែឥលូវនេះ ជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់, ខណៈនោះគាត់បានបង្រៀនអក្សរ បារាំងនិងប្រវត្តិសាស្ត្រចំរ៉ូន វិជ្ជា,ជាសាលាឯកជនថ្មីមួយ។

ផ្លូវឈានទៅកាន់ការបេះបោរ

ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ១៩៦២, រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានកែនប្រមូលអ្នកដឹកនាំជាច្រើន ដើម្បីបង្កើត គណបក្សប្រជាជន មានរដ្ឋសភា ដោយមានការបោះឆ្នោត ជ្រើសរើស នៅក្នុងខែមិថុនា ។ការសែតហើយនិងការ បោះពុម្ពផ្សាយពី គណបក្ស ត្រូវបានបិទ ។ ហេតុការណ៍នេះ បាន បញ្ចប់ដោយជោគជ័យ ដោយបានបង្កើតច្បាប់នយោបាយកុម្មុនីស្តនៅកម្ពុជា។នៅក្នុងខែ កក្កដាឆ្នាំ ១៩៦២,លេខាគណបក្សក្រោមដី តូ សាមុទ្រ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយ សំលាប់បន្ទាប់ពីបានដាក់ ឃុំឃាំង មួយរយៈ។ការចាប់ខ្លួននេះធ្វើឡើងក្នុងការដែលសាឡុត អាចក្លាយជា តំណាងអ្នកដឹកនាំគណបក្ស។នៅពេល ដែលតូ​​ សាមុទ្រ ត្រូវបានសំលាប់,សាឡុត បានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ ក្នុង គណបក្សយ៉ាងសកម្ម។នៅឯកិច្ចប្រជុំគណបក្សដែលមានមនុស្សចូលរួម ១៨នាក់ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣,គាត់បានជ្រើសរើសជា លេខានៃ គណកម្មាធិការ សំខាន់របស់ គណ បក្ស ។ នៅខែមីនាឆ្នាំ១៩៦៣ ,សាឡុតបានទៅលាក់ ខ្លួនបន្ទាប់ពី ឈ្មោះរបស់គាត់ បានគេដឹងជាសាធារណៈនៅក្នុងបញ្ជីសង្ស័យថា ជាអ្នកឆ្វេងនិយម ទុកជាមួយនឹងប៉ូលីស សំរាប់នរោត្តម សីហនុ។គាត់បានរត់គេចទៅតំបន់ព្រំដែនប្រទេសវៀតណាមហើយបានបង្កើត នូវ ការទាក់ទងជាមួយកងទាហានវៀតណាមវាយប្រឆាំងនឹងវៀតណាម ខាងត្បូង។ នៅដើមឆ្នាំ១៩៦៤ ,សាឡុតបាន ពឹងអោយវៀតណាមជួយបង្កើតបក្សកុម្មយនីស្តកម្ពុជា ដោយបោះជុំរុំជាមូលដ្ឋាន។គណកម្មាធិការ កណ្តាលនៃគណបក្សបានជួបគ្នា នៅពេលក្រោយមក ហើយក៏ បានបញ្ចេញសេចក្កីថ្លែងការណ៍អោយទាហានមានការតស៊ូ។សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ បានបញ្ជាក់ពីគំនិតមួយ”ខ្លួនទីពឹងខ្លួន”នៅក្នុងឧត្តមគតិខ្លាំងបំផុត របស់អ្នកជាតិនិយមកម្ពុជា។ក្នុង ជំរុំព្រំដែន,មនោគមន៍វិជ្ជាក្នុងរបបខ្មែរក្រហម មានការអភវឌ្ឍន៍បន្តិចៗ។គណបក្ស,បានបែកបាក់ ជាមួយ អ្នកម៉ារ្យនិយម,សេក្ដីថ្លែងការណ៍ច្បាប់ទៅកសិករ អ្នកស្រុកស្រែចំការអោយធ្វើការ ដោយបញ្ចេញអស់នឹងកំលាំងកាយ និងកំលាំងបដិវត្តន៍។នេះគឺជាឧត្តមគតិខ្លះៗដែលបានពន្យល់ដោយ ភាពជាក់លាក់មិនមែន គណកម្មាធិការ កណ្ដាល ក្នុងឧត្តម គតិ ”ការងារសមូហ ភាព” ។ ពួកគាត់ទាំងអស់រស់នៅនិងធំធាត់ ក្នុងសង្គមសក្ដិភូមិស្រុកស្រែចំការ។ បន្ទាប់ពីការបះបោរផ្សេងៗ បានបង្ក្រាបដោយសម្ដេច សីហនុក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥,របបខ្មែរក្រហមនៅពេលនោះក្រោមការដឹកនាំរបស់សាឡុតក៏បានលូតលាស់យ៉ាងលឿន។គ្រូហើយ និងសិស្ស​ជា​ច្រើន ត្រូវបានបង្ខំអោយចាកចេញពីទីក្រុង ទៅទីជនបទដើម្បីចូលរួមក្នុងចលនានេះ។ នៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៥, សាឡុត ស បានទៅវៀតណាមខាងត្បូង ដើម្បីទទួលការយល់ព្រម ការបះបោរក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។​វៀតណាមខាងត្បូងបានបដិសេធមិនគាំទ្រ នូវ ការ បះបោរនេះ ដោយសារតែការយល់ព្រមបានចរចាររួចម្ដងហើយជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ សម្ដេចសីហនុបានសន្យាយល់ព្រម អោយ វៀតណាមប្រើបា្រស់ទឹកដី និងកំពុងផែ​ក្នុងសង្គ្រាម ប្រឆាំងនឹងវៀតណាមខាងត្បង។ បន្ទាប់ពីការត្រលប់ទៅប្រទេសកម្ពុជា​ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៦ សាឡុតបានរៀបចំការប្រជុំគណៈបក្សដែលជាកន្លែងសមាជិកសំខាន់ៗចូលរួមសំរេចចិត្ត​បង្កើតវាឡើង។​គណៈបក្សបានចូលជាផ្លូវការ ប៉ុន្តែ ដាក់ ឈ្មោះជា គណៈបក្សកុម្មុយនីស្ត​កម្ពុជា (ស៊ី ភី ឃេ)​។ថ្នាក់ទាបនៃច្បាប់​មិនត្រូវបានប្រាប់អោយដឹងពីការសំរេចនេះទេ។​វាត្រូវបាន សំរេចអោយបង្កើត តំបន់បញ្ជាការ​ហើយនិងរៀបចំតំបន់​ផ្សេងៗសំរាប់ការបះបោរប្រឆាំង​និងរដ្ឋាភិបាល។ នៅដើមឆ្នាំ១៩៦៦​​ការប្រឆាំងក្នុងជនបទ​រវាងសក្ដិភូមិនិង រដ្ឋាភិបាល ជុំវិញរឿងការចំនាយតំលៃស្រូវ។ខ្មែរក្រហមរបស់សាឡុត​ត្រូវបានចាប់ឆ្មក់ ដោយការបះបោរ និងគ្មាន សមត្ថភាពដើម្បីទាញ​យក​ផលប្រយោជន៍ពិតៗពីពួកគេ។​ ប៉ុន្តែ​ការបដិសេធរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីពីបញ្ហាចលាចលដែលកើតនៅ ជន បទ។ វាមិនត្រូវបានបន្តរហូតដល់​ដើមឆ្នាំ១៩៦៧​ ទេដែលសាឡុត បានសំរេច នូវការបំបះ បំ​បោរ​ជាតិ​,សូម្បីតែ បន្ទាប់ពីវៀតណាមខាងត្បូង បានបដិសេធ នូវការជួយសង្គ្រោះ ទៅតាមផ្លូវដែលត្រឹម​ត្រវ​។ ការបះបោរត្រូវបានកំចាត់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែ មករា ឆ្នាំ១៩៦៨ ជាមួយនឹង ការវាយលុក ទៅលើទាហានមូលដ្ឋាន ខេត្តបាត់ដំបងខាងត្បូង ។


ប្រភព:  www.camnews.org